ج) با بهره گرفتن از اینورتر منبع جریان
د) با بهره گرفتن از اینورتر منبع ولتاژ
۳-۳-۱- اصول و مدل SVC
یک سیستم ایستای توان راکتیو SVS^[7]در حالت کلی دارای اجزاء زیر می‌باشد:
۱- ترانسفورماتور کاهنده بین شین ولتاژ بالای شبکه (HV) و شینه ولتاژ متوسط (MV) که محل نصب SVC می‌باشد.
۲- SVC و اجزاء آن
۳- فیلترهای هارمونیکی در فرکانس اصلی حالت خازنی دارند.
۴- خازن‌ها و سلف‌هائی که بطور مکانیکی قطع و وصل می‌شوند. (MSC)^[8]، (MSR)^[9]
۵- سیستم کنترل SVC
در شکل زیر نمودار تک‌خطی یک SVC نشان داده شده است. SVC در این مدل از نوع جبران‌کننده ترکیبی ^[۱۰] می‌باشد یعنی ترکیبی از TCR و TSC ( نارین و جایوجی، ۱۹۹۹).
شکل ۳-۷: نمودار تک خطی SVC
همچنین مشخصه نمودار ولتاژ- جریان SVC که در شکل زیر نشان داده شده است، بیانگر نواحی کار SVC در حالت ماندگار است.
شکل ۳-۸: نمودار ولتاژ- جریان یک SVC
زمانی که SVC داخل ناحیه کنترلی خودکار می‌کند قادر به تأمین ولتاژی تقریباً ثابت در پایانه خود می‌باشد، بنابراین رفتار این قسمت از مشخصه معادل با یک منبع ولتاژ ایده‌آل سری با راکتاس X و نمایش‌دهنده شیب شخصه (در این ناحیه) و یا یک سوسپتانس کنترل شده با ولتاژ در نقطه اتصال به شبکه می‌باشد. این شیب در حدود ۱ الی ۵ درصد می‌باشد( نارین و جایوجی، ۱۹۹۹).

در حالت کلی می‌توان SVC را به صورت یک بار راکتیو یا بار سوسپتانسی در نظر گرفت که توان راکتیو مثبت این بار، رفتار SVC در ناحیه سلفی و توان راکتیو منفی، رفتار SVC در ناحیه خازنی را نشان می‌دهد.
۳-۳-۲- انواع و ساختار SVC‌ها
همانطور که در بخش قبل ذکر شد SVC‌ها به دو گروه امپدانس متغییر و مبدل الکترونیک قدرت تقسیم می‌شوند که در این بخش به طور مختصر به بررسی انواع آن خواهیم پرداخت.
۳-۳-۲-۱- انواع SVCامپدانس متغیر
الف) خازن سوئیچ شونده با تریستور TSC^[11]
در شکل زیر اصول کار یک TSC مشخص شده است. مدار TSC شامل یک خازن، دو تریستور به عنوان کلید، یک سلف کوچک می‌باشد. سوسپتانس جبران‌کننده توسط کنترل کردن تعداد خازن‌های در حال هدایت تنظیم می‌شود(اتمن، ۲۰۱۱).
شکل ۳-۹: نمودار تک‌خطی TSC
همواره هر خازن برای مجموعه‌ای از نیم سیکل‌ها هدایت می‌کند. سوسپتانس کل ترکیبی از K سوسپتانس تکی خواهد بود. بنابراین تغییرات توان راکتیو به صورت پله‌ای خواهد بود. حداکثر پله‌ها برای تعداد معین K سوسپتانس زمانی حاصل می‌شوند که تمامی آنها متفاوت باشند.
قراردادن سلف کوچک سری در این مجموعه به منظور محدود کردن اثر کلیدزنی گذرا و میرا نمودن جریان هجومی و تشکیل یک فیلتر برای حذف هارمونیک‌ها می‌باشد. تولید هارمونیک در TSC بسیار کم است. بعبارتی جریان تقریباً سینوسی می‌باشد. ولی به دلیل وجود تشدیدهای خطرناک سری با سیستم قدرت در فرکانس‌های هارمونیکی، بایستی در انتخاب امپدانس سلف سری با توجه به ظرفیت  هماهنگ‌سازی دقیق صورت گیرد.
ب: سلف کنترل شده با تریستور TCR^[12]
مدار تک‌فاز آن در شکل ۴ نشان داده شده است. مدار TCR شامل یک سلف و دو تریستور به عنوان کلید است و با کنترل زاویه آتش تریستورها می‌توان جریان سلف را از صفر تا بیشترین تعداد کنترل نمود.
شکل ۳-۱۰: مدار یک TCR
اگر در زمانی که ولتاژ بیشتر است تریستور روشن شود، جریان کاملاً از سلف عبور می‌کند. این جریان حالت سلفی دارد و فاز جریان از فاز ولتاژ ْ۹۰ عقب است. جریان بدلیل تلفات سلف که در حدود ۵/۰ تا ۲ درصد توان راکتیو می‌باشد، دارای سلف کوچک هم فاز با ولتاژ می‌باشد (جی میلر، ۱۳۷۲).
اگر روشن‌شدن تریستورها به طور یکسان به تعویق افتد، شکل موج‌های مختلفی حاصل می شود که هرکدام متناظر با زاویه آتش مربوطه می‌باشند در اثر افزایش زاویه آتش یا کاهش زاویه هدایت  مؤلفه اصلی هارمونیک جریان کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر اندوکتانس سلف افزایش می‌یابد و در نتیجه جریان و توان راکتیو کاهش می‌یابد.
در اثر افزایش زاویه آتش تلفات توان در تریستور و سلف هم کاهش یافته و شکل موج به میزان بیشتری از شکل سینوسی خارج می‌شود. به عبارت دیگر TCR جریان هارمونیک تولید می‌کند. اگر زاویه‌های آتش در دوتریستور یکسان باشد، تمامی هارمونیک‌های ایجاد شده فرد می‌باشد. نامساوی بودن زاویه آتش برای دو تریستور علاوه بر آنکه منجر به تولید مؤلفه‌های هارمونیک زوج و مولفه dc می‌شود، منجر به تنش حرارتی نابرابر در زوج تریستورهای نیز می‌گردد(جی میلر، ۱۳۷۲).
شدت جریان لحظه‌ای می‌توان توسط رابطه زیر بیان نمود:

در رابطه فوق  مقدار متوسط ولتاژ (rms) و  را کتانس سلف در فرکانس اصلی برحسب اهم،  زاویه آتش و  زاویه هدایت تریستور می‌باشد که رابطه  بین  زاویه آتش و  و زاویه هدایت، برقرار است.
از طریق تحلیل سری فوریه، مؤلفه اصلی جریان به شکل زیر بیان می‌شود:

که  سوسپتانس قابل کنترل SVC در فرکانس اصلی شبکه است که توسط زاویه هدایت به شکل زیر کنترل می‌شود:

کنترل سوسپتانس توسط زاویه هدایت به کنترل فاز موسوم می‌باشد که در شکل زیر داده شده است:
شکل۳-۱۱: نمودار سوپستانس برحسب زویه هدایت
با توجه به شکل بالا می‌توان گفت:

برای بهره‌گیری از مشخصات TCR نیاز به کنترل کننده‌ای داریم که لحظه آتش تریستور را براساس اهداف موردنظر و پردازش پارامترهای مختلف سیستم تعیین کند. پس از طراحی و اعمال چنین کنترل‌کننده‌ای مشخصه ولتاژ به جریان TCR مطابق شکل زیر می‌شود. توجه شود در حالت ماندگار نقطه کار سیستم، محل تلاقی این مشخص با خط بار سیستم خواهد بود (پادیار، ۲۰۰۷).
شکل ۶
شکل ۳-۱۲: مشخصه ولتاژ به جریان TCR همراه با خط بار
رابطه مقابل بیانگر مشخصه کنترلی شکل بالاست:

که  نشان‌دهنده شیب مشخصه جبران‌کننده است.
ویژگی TCR:
دارای سرعت پاسخ‌دهی سریع می‌باشد. بعد از دریافت سیگنال زمان برای تغییر توان راکتیو در مدار تکفاز TCR تأخیر حداکثر  یعنی نیم سیکل می‌باشد. البته تأخیر در سیستم اندازه‌گیری و مدار کنترل و امپدانس سیستم، باعت کاهش سرعت سیستم در حلقه کنترل تا حد ۳ تا ۱۰ سیکل فرکانس منبع می‌شود. در سیستم سه فاز حداکثر تأخیر  می‌باشد.
TCR ساختمان و کنترل ساده‌ای دارد و کنترل فازها به‌طور مستقل امکان‌پذیر است. به‌خاطر این ویژگی از TCR می‌توان برای متعادل کردن فازها استفاده کرد.
ولی TCR به‌دلیل غیر سینوسی بودن جریان، تولید هارمونیک می کند که باید آن‌ها را فیلتر نمود.
ج: سلف کنترل شده با تریستور همراه با خازن ثابت FC-TCR^[13]
TCR تنها می‌تواند توان راکتیو از سیستم جذب کند. برای آنکه بتوان توان راکتیو را با قابلیت کنترل پیوسته تولید نمود،‌ می‌توان سه خازن به‌صورت ساده یا مثلث در خروجی TCR به‌طور دائمی موازی کرد.
شکل ۳-۱۳: مدار یک FC-TCR

در این صورت آیا بهتر نیست که آدمی در این زمینه دست از بلندپروازی و ادعای‏ واهی خود بردارد و با حکیم فردوسی هم‌آواز شود و بگوید:

 

خرد را و جان را همی سنجد اوی

در اندیشه‌ی سخته کی گنجد اوی؟[۱۱۶]

و بنده‌وار بدون چون و چرا به ستایش و پرستش او قناعت کند؟»
مرحوم فاضل پس از شنیدن این سخنان مدّتی سکوت کرد و به فکر فرو رفت. بعد با کمال ملایمت گفت: «شما می‌دانید که همه‌ی حقایق مانند مسائل ریاضی قابل اثبات نیستند؛ یا به قول‏ شماها به حسّ و تجربه‌ی علمی در نمی‏آیند. در این‌گونه مسائل که دست حسّ و تجربه‏ کوتاه می کند یا پای استدلالیان چوبین می‌شود، باید دست به دامان اشراق زد و مثل‏ عرفای خودمان، یا مانند بِرگسُن^[۱۱۷] شما، یقین داشت که با گذشتن از مراحل سیر و سلوک‏ و غفلت از تدبیر بدن و تحمّل ریاضت و تزکیه‌ی نفس، وصول به حق میسّر خواهد بود …» (در اینجا این توضیح لازم است که چند روز قبل از این بحث، ضرورت ایجاب کرده بود که من به مناسبتی در مدت چندین ساعت، برگسن حکیم فرانسوی معاصر را به مرحوم‏ فاضل معرفی کنم و به بیان مختصری از نظریات او بپردازم و این البتّه سال‌ها پیش از آن بود که کتاب «سیر حکمت …» مرحوم فروغی منتشر گردد و یا اسمی از برگسن در ایران‏ برده شده باشد).
باری آن روز درباره‌ی توحید واجب‌الوجود و مسأله‌ی «اتحاد» یا «وصول» به حق نیز به تفصیل گفتگو داشتیم و بحث با آن دانشمند گران‌مایه در روزهای دیگر، درباره‌ی مسائل‏ مختلف همچنان ادامه یافت و بسیار شیرین و دل‌نشین بود. سرانجام ما هر دو روی این‏ اصل موافقت کردیم که فلاسفه‌ی قدیم و جدید، هر چند تحقیقات دقیقی کرده و نظریات‏ بدیع و عمیقی آورده‏اند؛ ولی هنوز نتوانسته‏اند از روی بسیاری از اسرار عالم پرده بردارند و همگی در واقع مصداق این رباعی خیّام^[۱۱۸] هستند که گفت:

 

آنان که محیط فضل و آداب شدند ره زین شب تاریک نبردند برون

در جمع کمال شمع اصحاب شدند گفتند فسانه‏ای و در خواب شدند[۱۱۹]

۲ـ ۲ـ ۲ـ ۳٫ دقت و وظیفه‌شناسی
… هنگام سلامت هم آن مرحوم در گفتگوهای معمولی و عادی، سر و دست شکسته سخن‏ می‌گفت و حقّ کلمات را درست ادا نمی‌کرد؛ درست برعکسِ هنگام تدریس که کلمات را بسیار شمرده تلفظ می‌کرد و در شکافتن مطلب و توضیح مسائل علمی، دقّت مخصوص‏ به خرج می‌داد. مرحوم فاضل تونی بسیار وظیفه‌شناس و به تدریس علاقه‏مند بود. درس‏ او هیچ‌گاه تعطیل نمی‌شد و حتی یک روز غیبت نداشت. در چند سال آخر عمر که بیمار بود، بسیار ناراحت می‌نمود … .^[۱۲۰]
۲ـ ۲ـ ۳٫ ذبیح‌اللّه صفا
دکتر ذبیح‌اللّه صفا در ۱۶ اردیبهشت ۱۲۹۰ در شهمیرزاد از توابع شهرستان سنگسر در استان سمنان زاده شد. پدرش سید علی‌اصغر صفای شهمیرزادی در بابل بازرگان بود. دوره آموزش ابتدایی را در سال ۱۳۰۴ در بابل به پایان رساند. آنگاه راهی تهران شد و در دبیرستان‌های سیروس و دارالفنون تحصیل کرد. در مدرسه‌ی دارالفنون بود که اولین بار با فاضل تونی آشنا شد و تا پایان تحصیلات عالیه، از محضر او کسب فیض کرد. او در سال ۱۳۱۲ تحصیلات متوسطه را به پایان رساند. سپس تحصیلات خود را در دانشسرای عالی و دانشکده‌ی ادبیات ادامه داد و در رشته‌های ادبیات و تعلیم و تربیت لیسانس گرفت و سپس به تحصیل در دوره‌ی دکتری پرداخت تا آن‌که در سال ۱۳۲۱ با پذیرش رساله‌ی او با عنوان «حماسه‌سرایی در ایران» به درجه‌ی دکتری نایل شد.
ذبیح‌اللّه صفا خدمات آموزشی خود را از سال ۱۳۱۶ با دبیری ادبیات فارسی در کلاس‌های دوره‌ی دوم متوسطه در دبیرستان‌های تهران آغاز کرد. از سال ۱۳۲۱ به درجه‌ی دانشیاری کرسی تاریخ ادبیات دانشگاه تهران ارتقا یافت و در سال ۱۳۲۷ در همان کرسی استاد شد؛ تا این‌که در سال ۱۳۴۰ به بالاترین رتبه‌ی استادی (رتبه‌ی دهم) دست یافت. طی سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ با سمت استاد مهمان در دانشگاه هامبورگ به تدریس پرداخت. در بازگشت از آلمان به مدیریت گروه زبان و ادبیات فارسی و سپس ریاست دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران انتخاب شد و تا سال ۱۳۴۷ این سمت‌ها را به عهده داشت. در آن سال پس از تغییرات ناگهانی در نظام اداری و آموزشی دانشگاه به درخواست خود بازنشسته شد و تدریس خود را به صورت افتخاری ادامه داد. در سال ۱۳۴۷ برای بار دوم به آلمان رفت و یک سال دیگر در دانشگاه هامبورگ به تدریس پرداخت. پس از بازگشت به تهران عنوان استادی ممتاز دانشگاه تهران را یافت و از آن پس در سال‌هایی که در تهران اقامت داشت به تدریس ادبیات حماسی، غنایی، و دراماتیک در دوره‌ی دکتری ادبیات فارسی ادامه داد.

دکتر ذبیح‌اللّه صفا پس از سال ۱۳۵۷ در آلمان اقامت داشت و در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۷۸ در شهر لوبک آن کشور درگذشت.^[۱۲۱]
فاضل تونی در بیان ذبیح الله صفا
۲ـ ۲ـ ۳ـ ۱٫ فاضل جلیل القدر
برخی از فرزندان آدم در حیات کوتاه بی ارزش خود، به اشخاص و حوادثی باز می‌خورند که برای آنان به وسعت جهانی و فُسحَت آسمانی ارزش دارند. اگر لذّتی در زندگانیِ‏ دردانگیز آدمی باشد، همین است و اگر خاطراتی با ما تا لب گور همراهی کند، جز از این راه‏ حاصل نخواهد شد. دیدار فاضل تونی و آشنایی با آن مرد جلیل القدر بزرگوار از همین‏ قبیل حوادث در عمر من، و در تمام زندگانی من است.
در نخستین روزهای پاییز سال ۱۳۰۹ شمسی به کلاس چهارم متوسطه (دوره‌ی ادبی) مدرسه‌ی دارالفنون رفتم. گویا روز اول یا دوم بود که با قیافه‌ی تند مردی که عینکی‏ ساده داشت و چشمانی ضعیف و گود رفته از پشت آن به نظر می‌رسید و گونه‏هایی لاغر و چانه‏یی‏ باریک در زیر آن دیده میشد، آشنا شدم. صاحب این قیافه با آهنگی قاطع و صدایی بلند و لهجه‏ای که معلوم بود از مشرق ایران است، به محض ورود و بی‌آن‌که کم و بیش با شاگردان خود از زمین و آسمان و شهر و ولایت و اینجا و آنجا سخنی گوید، آغاز درس صرف‏ عربی کرد و مبحثی را که تا آن وقت چند بار شنیده بودم، یعنی تصریف افعال عربی، مطرح‏ ساخت. این مبحث را به واقع چند بار شنیده بودم؛ هم در دبستان و هم در سال‌های نخستین‏ دبیرستان و هم در مکتب خانه پیش آخوند محل. این بار با خود اندیشیدم که لابدّ همان سخنان بی‏حاصل دیرین باز هم تکرار خواهد شد! در آغاز کار بر همین خیال بودم؛‏ لیکن رفته رفته می‌دیدم که این بار را با سایر دفعات فرقی ممتاز است و در پایان ساعت دریافتم‏ که آنچه امروز از استاد فرا گرفتم، مرا به معرفت و اطلاعی راهبری کرد و زنگ کدورت‏ چندین ساله را از ذهن وَلوع و حرصناک من زدود. از آن پس تا پایان تحصیلات عالیه‏ام، همواره ساعات درس آن استاد دانشمند بزرگوار برای من اوقات تعّلم واقعی محسوب می‏شد. او نیز چون در من شوقی و علاقه‏یی دیده بود، نظری پدرانه یافت و بارها مرا افتخار فرزندی خود بخشید و «پسر من» خطاب فرمود.
این استاد بزرگوار بی‏نظیر و این مرد مِفضال نِحریر، مرحوم مغفور محمدحسین‏ فاضل تونی بود که درود و ثنای حق نثار تربت پاک او باد؛ مردی که خاطره‌ی تابناکش‏ هیچ‌گاه از صفحه‌ی ضمیر من محو نخواهد شد و هر آن و هر زمان به هر بهانه و نشانه‏ای در پیش‏ چشم دلم خودنمایی خواهد کرد. یزدانِ نیکی دَهش روح پرفتوحش را به آمرزش خویش‏ خرّم کناد و او را که بی‌تردید در زمره‌ی معصومان و از جمله‌ی نیکان جهان بود، در ملکوت‏ اعلی به‌ انوار جاودانی خود بپوشاناد.^[۱۲۲]
۲ـ ۲ـ ۳ـ ۲٫ پدر مهربان
فاضل تونی برای شاگردان خود پدری تمام عیار بود؛ پدری که به اقتضای‏ اعمال فرزندان مهربانی می‌کرد یا خشمناک می‌شد؛ سخن لطف‌آمیز می‏گفت یا تندی و خشونت می‌نمود. از آسایش فرزندان خشنود می‌شد و تأثر آنان قلب مهربانش را به درد می‌آورد.
او دلی داشت به صفای آب زلال؛ حیله و تزویر و چاره‏گری و بداندیشی را مطلقاً نمی‏شناخت و اصلاً درک نمی‏کرد. نظم و ترتیب او در زندگانی و در کار روزانه حتی در آخرین ایامی که توانایی حرکت داشت، سرمشق بود. علاقه به کار و درس و توجه‏ به وظایفی که بر عهده می‌گرفت، هنوز هم ضرب المثل است.^[۱۲۳]
۲ـ ۲ـ ۳ـ ۳٫ پشتکار علمی
استاد فقید من علاقه به مطالعه و تحقیق را از جوانی تا پیری با خود همراه داشت. اگر در مدرسه بود، جز به تدریس زبان و ادب عربی و منطق و فلسفه و تفسیر و تذکیر، به امری دیگر اشتغال نمی‏ورزید و همین‌که به خانه می‌رفت، یکسر راه اطاق کار خود را پیش‏ می‏گرفت و در آنجا با کتاب‌هایی که پیش از خروج از خانه کنار مسندش نهاده بود، دوباره‏ سرگرم می‌شد. به مطالعه‌ی کتب و رسائل گوناگونی در حکمت و عرفان و کلام و علوم‏ مختلف عقلی قدیم علاقه‌ی وافر داشت و کتابخانه‌ی ذی‌قیمت او به نسخ خوبی از این مقولات‏ انباشته بود.^[۱۲۴]
۲ـ ۲ـ ۳ـ ۴٫ ادیب حکیم
وی در ادب عربی و حکمت و علوم عقلی و کلام، بی‏تردید از افراد انگشت‌شمار عهد خود بود و با حافظه‌ی بی‏نظیری که داشت، هر چه از استادان معروف خود در مشهد و اصفهان فرا گرفته بود، بی کم و کاست به یاد داشت و آنچه از راه مطالعه به دست آورده‏ بود، تا هنگام وفات از کف نداد.^[۱۲۵]
۲ـ ۲ـ ۳ـ ۵٫ زنده‌ی جاوید
فاضل تونی در تعلیم هیچ‌گونه بخل و ضنّتی نداشت. در هر مبحثی که پیش می‌گرفت،‏ از آنچه می‌دانست، به قدر وسع و استعداد شاگردان، افاده‌ی معانی می‏کرد و سخنان عالمانه‌ی او چون با امثال مختلف و گاه شوخی‌های جاندار آمیخته می‌شد، وسیله‌ی سودمندی برای فهم مطالب‏ غامض می‏گردید و مطلقاً به خستگیِ شنونده نمی‌انجامید. کلاس پر ارج و محضر شریفش‏ هیچ‌وقت از فایده خالی نبود؛ حکایات و داستان‌ها و امثال گیرنده‏یی که به تناسب موضوعات‏ جاریه بیرون از ساعات درس می‌گفت، اگرچه با شوخی‌ها و ظرافت‌ها همراه بود، ولی همه‏ حکایت از جانی آزموده و اطلاعاتی وسیع در مسائل مختلف می‏کرد. این است که محضر او و سخنان پر لطفش هیچ‌گاه از ذهن نزدیکان و دوستانش زدوده نمی‌شود.
فاضل تونی برای من و برای جمله‌ی دوستداران او و سراسر شاگردان نزدیک وی و به عبارت دیگر همه‌ی فرزندان، روح توانایش زنده‌ی جاویدان است؛ کسی که به قوّت عشق‏ زنده بود، تا جهان است هم به نیروی عشق زنده خواهد ماند و فنا و نیستی را در ساحت وجودش‏ راهی نیست.^[۱۲۶]
۲ـ ۲ـ ۴٫ محمدعلی فروغی

برخی از تعاریف فرسودگی شغلی عبارتند از:

 

• • فرسودگی شغلی پدیده­ای عمومی و فراگیر است که از کنش متقابل شخصیت فرد با محیط کار ناشی می­ شود و نتیجه آن از دست دادن انگیزه، اشتیاق، انرژی و کاهش عملکرد در زندگی است (فریدنبرگر^[۸۷]، ۱۹۷۵).

 

• • فرسودگی شغلی فقط به منزله خستگی و فشار ناشی از کار مداوم نیست، بلکه به سبک کلی زندگی فرد و ساعت­های بیداری او نیز سرایت می­ کند (هرشن­سن و پاور^[۸۸]، ۱۹۷۵؛ به نقل از محمدی، ۱۳۸۵).

 

• • نشانگان روان­شناختی فرسودگی شغلی شامل خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش کفایت شخصی است. خستگی عاطفی متأثر از فشار روانی و احساس تحت فشار قرار گرفتن و از میان رفتن منابع هیجانی در فرد می­باشد. مسخ شخصیت پاسخ منفی و سنگدلانه به اشخاصی است که معمولاً دریافت­کنندگان خدمت از همان فرد هستند و به برداشت منفی فرد از مددجو اشاره دارد و در نهایت، کاهش یا فقدان کفایت شخصی، کم شدن احساس شایستگی در انجام وظیفه و ارزیابی منفی فرد از خود در زمینه کار است (شافلی، مسلچ و مارک^[۸۹]، ۱۹۹۴).

 

• • فرسودگی شغلی کاهش قدرت سازگاری فرد با عوامل فشارزا و نشانگانی مرکب از خستگی جسمی و عاطفی است که به ایجاد خودپنداره و نگرش منفی به شغل و فقدان احساس ارتباط با مراجعان به هنگام انجام وظیفه منجر می­ شود (مسلچ و جکسون ، ۱۹۸۱؛ به نقل از قدیمی و حسینی، ۱۳۸۵).

 

• • • ساندی اونیک^[۹۰] معتقد است عموماً فرسودگی شغلی به علت ناتوانی شخصی برای تخفیف دادن و یا فرو نشاندن نشانه های فیزیکی و روحی وابسته به فشار دائمی به وجود می آید. فرسودگی شغلی را می توان به وسیله عملکرد ضعیف شخصیت و فقدان انگیزش نشان داد (مالوگانی^[۹۱]، ۲۰۰۵).

  

 

۲-۲-۳- تاریخچه فرسودگی شغلی
مفهوم فرسودگی شغلی در اواسط سال ۱۹۷۰ به وجود آمد. آن زمانی که فرویدنبرگر تهی شدن از قوای فکری و فیزیکی کارکنان رسته خدمات را بیان نمود (کترلاک^[۹۲]، ۲۰۰۳). فرویدنبرگر یک روان شناس آمریکایی بود که در یک درمانگاه خصوصی بر روی اعتیاد کار می کرد. او در کالیفرنیا خودش فرسودگی شغلی را تجربه کرد و مطالعه فرسودگی شغلی را در میان پزشکان، روحانیون، و پرستاران و کارگران انجام داد. او با مشاهده نشانه ها و مشکلات، کار خود را آغاز کرد (ویس من^[۹۳]، ۲۰۰۴)، اما تعریف روشنی از فرسودگی شغلی تا زمانی که مسلچ ابزاری برای اندازه گیری آن ارائه نداده بود وجود نداشت (کترلاک^[۹۴]، ۲۰۰۳).
۲-۲-۴- دیدگاه های فرسودگی شغلی
۲-۲-۴-۱- فرسودگی به عنوان یک سندرم روان­شناختی
افراد دچار خستگی عاطفی شده و حس هدفمند بودن را از دست می­ دهند و حی می­ کنند نمی ­توانند به اهدافشان برسند و توانایی برخورد با مسائل را ندارند (دورکین^[۹۵]، ۲۰۰۱). از این دیدگاه فرسودگی شغلی شامل یه بعد خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت شخصی می­ شود (مسلچ، ۱۹۹۳).
۲-۲-۴-۲- فرسودگی شغلی به عنوان یک بحران هویتی (وجودی)
از این دیدگاه فرد احساس بی­هویتی و بی ­معنی بودن می­ کند و حتی حس می­ کند که ارزش کارش تنزل پیدا کرده و این عکس ­العمل­ها موجب می­ شود تا فرد در خود شک کند و از ارزشی که برای خود قائل است کاسته می­ شود و دچار بحران هویتی می­گردد (پاینس^[۹۶]، ۱۹۹۳).
۲-۲-۴-۳- فرسودگی شغلی از دیدگاه جامعه­شناختی
از این دیدگاه فرسودگی شغلی به عنوان یک نوع از خود بیگانگی که ریشه ­های ساختاری و سازمانی دارد تلقی می­ شود. بر اساس این دیدگاه افراد در روبرو شدن با فشارها احساس ناتوانی می­ کنند. ابعاد فرسودگی شغلی از این دیدگاه شامل بی­قدرتی، بی­هویتی، بی­هنجاری، کناره­گیری و بیگانگی می­ شود (دورکین، ۲۰۰۱).
۲-۲-۵- مؤلفه های فرسودگی شغلی از دیدگاه مسلچ
مسلچ مؤلفه­ های فرسودگی روانی ناشی از کار را شامل سه جزء می­داند:
۲-۲-۵-۱- خستگی یا ازمحلال عاطفی
آن دسته از شرایط درونی که به وسیله جنبه افراطی عوامل شخصی و سازمانی به وجود می آید عوامل شخصی مانند مسائل زندگی، قانونی و مالی گاه آنقدر در زندگی فرد مهم می شود که او را تسلیم حوادث می کند و امور زندگی را رها و به سرنوشت واگذار می کند. هر گاه این گونه مسائل در زندگی بروز کند و برای فرد، مهم و نتایج کار مبهم باشد، او احساس تنهایی می کند و دید خود را از واقعیت ها از دست می دهد و یک تغییر در رفتار او حاصل می شود. همچنین فرسودگی عاطفی زمانی اتفاق می افتد که فرد احساس کند در تعامل با دیگران توانایی خود را برای یک عملکرد مطلوب از دست داده است و توانایی لازم برای تحمل موقعیت های مختلف ندارد. از سوی دیگر فرسودگی جسمانی وقتی است که فرد احساس کند برای انجام کار به نیرویی نیاز دارد که آن را در اختیار ندارد (کشتکاران، ۱۳۷۶).
خستگی عاطفی بعد اصلی در فرسودگی شغلی است که حضور آشکارتری در این معضل پیچیده دارد. زمانی که افراد فرسودگی شغلی را در ارتباط با خود یا دیگران توضیح می­ دهند منظور آنان، بیشتر عامل خستگی است. هویت مهم عامل خستگی در فرسودگی شغلی، سبب شده که برخی بر این عقیده شوند که دو جنبه دیگر که در زیر اشاره می شود عوامل فرعی و غیرضروری تلقی شوند. هر چند خستگی، تنش های ناشی از فرسودگی شغلی را منعکس می نماید اما قادر نیست تا موارد انتقاد برانگیز رابطه افراد با کارشان را بیان کند. خستگی عاطفی چیزی نیست که به آسانی آزمایش شود بلکه در احساس و عملکرد فرد به عنوان علامتی برای مقابله با کار بیش از حد، دیرتر خود را نشان می دهد و همین امر سبب می­ شود تا در خدمات عمومی و بهداشتی، توانایی فرد در ارائه خدمات کاهش یابد (شریفی، ۱۳۸۶).
۲-۲-۵-۲- مسخ شخصیتی یا ازخودبیگانگی
خارج از محل کار، افراد با گسترش بی ­تفاوتی، بی­علاقگی یا بدبینی، نسبت به کارشان حالتی سرد پیدا کرده و کم کم از آن فاصله می­گیرند. در نتیجه ناامیدی افزایش می یابد و فرد نسبت به کارش فاصله می­گیرد و ارتباطش با شغل خود را کاهش می­دهد. «سردی روابط» یک واکنش نسبتا سریع به خستگی است و رابطی محکم بین خستگی و بدبینی و مسخ شخصیتی تلقی می­ شود (شریفی، ۱۳۸۶). خودکاری، همراه با قوانین و مقررات زیاد از حد و نداشتن روابط شخصی، تکراری بودن کارها، پیوستگی به اهداف غیرشخصی، تعداد زیاد سطوح مدیریت، تعداد زیاد مشاغل و گروه ها، تخصصی گرایی، ارتباطات نارویاروی و نوشتاری، تقسیم کار بی شمار و سلسله مراتب زیاد از ویژگی های سازمانی جدید است، و می تواند زمینه ای برای تهی شدن افراطی از ویژگی های شخصیتی و فرسودگی شغلی اولیه افراد گردد (کشتکاران، ۱۳۷۶).
۲-۲-۵-۳- کاهش میل به تحقق یافتن شخصیت
موقعیت و شرایط کاری همراه با نیازهای دایم وخسته کننده، بدبینی یا خستگی عاطفی را تحت تاثیر قرار داده و احساس کارآمدی و موثر بودن را از شخص می گیرد. از آنجا که عزت نفس یعنی میزان و چگونگی «احترامی» که برای خود قائلیم و اعتماد به نفس یعنی میزان اعتقادمان به «توانایی ها و پتانسیل» های خود، یک محصول تلقی می شوند (محصول کار خوب و پرفایده) طی فرسودگی شغلی تا حد زیادی کاهش می­یابد. چرا که به واسطه خستگی روانی ناشی از کار، احساس کارآمدی و فایده مند بودن خود را از دست داده ایم، بنابراین طبیعی است که عزت نفس و اعتماد به نفس مان نیز کاهش یابد. ترس از آینده (برای مثال ترس از اخراج کاری) و انتقاد های مکرر از سوی افراد بالا دست (برای مثال تحکم انتقاد گونه کارفرما نسبت به کارگر) به تخریب هر چه بیشتر عزت نفس و اعتماد به نفس و در نتیجه کاهش روزافزون احساس بی فایدگی و ناکارآمدی منجر خواهد شد (شریفی، ۱۳۸۶).
۲-۲-۶- پژوهش های مربوط به فرسودگی شغلی
برونت^[۹۷] (۲۰۰۳) اعتقاد دارد که فرویدنبرگر اولین فردی است که بر روی فرسودگی شغلی کار کرده است، اما برکلی^[۹۸] (۲۰۰۴) معتقد است که مسلچ پیشگام تحقیق در مورد فرسودگی شغلی می باشد. پژوهش­های مربوط به فرسودگی شغلی در دو مرحله جداگانه توسعه یافته­اند:

 

1. 1. مرحله مقدماتی: در این مرحله ماهیت کار مورد بررسی قرار گرفت و هدف از آن ایجاد اصطلاح فرسودگی و توصیف این پدیده بود. اولین نوشتارها در این مورد در اواسط دهه ۱۹۷۰ میلادی در ایالت متحده به رشته تحریر درآمدند و به توصیف این پدیده پرداختند.

 

1. 1. مرحله تجربی: در دهه ۱۹۸۰ میلادی تحقیق در مورد فرسودگی به سوی پژوهش­های تجربی منظم تغییر جهت داد (پرداختچی، احمدی و آرزومندی، ۱۳۸۸).

 

۲-۲-۷- علائم فرسودگی شغلی
نیلز^[۹۹] (۲۰۰۳) ۱۳ نشانه را برای فرسودگی شغلی نام می برد:

 

1. 1. خستگی و فرسودگی مزمن

 

1. 1. عصبانیت

 

1. 1. انتقاد از خود برای آوردن مطالبات

 

1. 1. بدبینی و منفی گرایی و کج خلقی

 

1. 1. انزوا و حس کناره گیر بودن

 

1. 1. به آسانی بر سر چیزهای بی اهمیت از جا در رفتن

 

1. 1. سردردهای تکراری و معده درد

 

1. 1. افزایش یا کاهش وزن

 

1. 1. بی خوابی و افسردگی

 

1. 1. تنگی نفس

 

1. 1. بدگمانی و سوء ظن

 

1. 1. احساس درماندگی

 

1. 1. افزایش درجه خطر پریشانی.

 

بحرانی

 

آماره

 

 

 

۷۰/۵۶

 

*۹۸/۸۴

 

۳۶/۵۲

 

*۸۲/۸۰

 

۱۸/۵۳

 

*۲۳/۸۱

 

 

 

 

 

 

 

۵۹/۵۰

 

*۶۱/۵۲

 

۲۳/۴۶

 

۰۶/۴۰

 

۰۷/۴۷

 

۷۳/۴۱

 

 

 

 

 

 

 

۴۹/۴۴

 

۹۲/۳۹

 

۰۷/۴۰

 

۴۶/۳۷

 

۹۵/۴۰

 

۲۶/۳۹

 

 

 

 

 

 

 

مأخذ: یافته‌های تحقیق
به همان صورت مدل با تورم، نتایج آزمون اثر مدل با تورم انتظاری در جدول ۴-۱۰ نشان می‌دهد که در تمام الگوها مقدار آماره محاسباتی از مقدار بحرانی بیشتر است، در نتیجه فرض صفر مبنی بر نبود رابطه همگرایی بلندمدت بین متغیرها رد می‌شود و وجود رابطه‌ی بلندمدت بین این متغیرها تأیید می‌شود. در مرتبه‌ی بالاتر نیز فرض وجود یک رابطه‌ی بلندمدت را نمی‌توان پذیرفت تا در نهایت فرض وجود سه رابطه‌ی بلندمدت در الگوی سوم رد نمی‌شود، بنابراین مدل سوم به عنوان مدل مناسب این مدل برگزیده می‌شود. بر طبق آزمون حداکثر مقدار ویژه، تنها یک رابطه‌ی بلندمدت بین متغیرها در مدل با تورم انتظاری وجود دارد.

برآورد بردارهای هم‌انباشتگی
با توجه به نتایج به دست آمده در بخش قبل، در هر دو مدل با تورم و تورم انتظاری وجود رابطه بلندمدت بین متغیرها تأیید شد. بنابراین در این بخش با بهره گرفتن از الگوی تصحیح خطای برداری، رابطه‌ی بلندمدت بین متغیرها و از همه مهم‌تر بین بازده دارایی‌ها و نرخ تورم و تورم انتظاری به دست آمده و تحلیل می‌شود.
برای بررسی قابلیت پوشش دارایی‌ها در مقابل تورم، متغیرهای الگو با سه وقفه و عرض از مبدأ، با بهره گرفتن از الگوی تصحیح خطای برداری (VECM)، که بردار کوتاه مدت، بلند مدت را نشان‌می‌دهد، برآورد می‌شود، سپس لازم است قیدهایی را براساس مبانی نظری اقتصادی و یا هر گونه اطلاعات قبلی بر ضرایب بردارهای همگرایی بلندمدت تحمیل کرد تا روابط تعادلی بلندمدت شناسا شود، در این‌جا با توجه به هدف و فرضیات پژوهش، ضریب ‌دارایی‌ها به عنوان قید، برابر با یک قرار داده می‌شود تا در نتیجه‌ی آن ضریب سایر متغیرها قابل تفسیر گردد. جدول۴-۱۱ و ۴-۱۴ نشان‌دهنده‌ی نتایج برآورد مدل‌‌های هر یک از چهار دارایی در برابر تورم، تورم انتظاری و سایر متغیرهای مؤثر است.
جدول ۴-۱۱: بردارهای هم‌انباشتگی مقید مدل بازده دارایی‌ها و تورم

 

 

 

 

بازده دارایی

 

 

 

متغیر توضیحی

 

سهام

در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده ها در هفت جدول محقق ساخت، از طیف لیکرت ( خیلی کم تا خیلی زیاد) و (خیلی مخالفم تا خیلی موافقم) استفاده شد. اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه ها، کدگذاری شده و با بهره گرفتن از نرم افزار آماری (v20)spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد، که در بخش آمار توصیفی از فراوانی، درصد فراوانی درصد تجمعی، میانگین، بیشینه، کمینه، انحراف معیار و همچنین اولویتبندی گویه های مورد نظر استفاده شده و در بخش آمار استنباطی نیز از آزمونهای پارامتری و ناپارامتری مقایسهای میانگین، تحلیل عاملی، آزمون همبستگی و تحلیل مسیر استفاده شد.
۸-۳ سطح بندی متغیرهای پذیرش نهادههای زیستی از دیدگاه گندمکاران
جهت توصیف پراکندگی ادراک از سودمندی، ادراک از سهولت، نگرش، تمایل و رفتار افراد، با توجه به اینکه پاسخها در دامنه بین یک (کاملا مخالفم) و پنج (کاملا موافقم) قرار داشتند. ابتدا فراوانی جمع گویه های هر یک از متغیرهای وابسته پژوهش اندازه گیری شده، سپس میانگین، انحراف معیار، کمینه و بیشینه هریک از اجزای وابسته مدل در فرمول ISDM قرار داده شد و پس از محاسبه در هر مرحله، داده ها ریکود شده و فراوانی داده های ریکود شده اندازه گیری گردیده و با توجه به بیشترین فراوانی در هر یک از اجزای مدل، میزان مطلوب یا نامطلوب بودن هر یک از اجزاء مدل مشخص گردیده است. میزان پراکندگی ادراک از سودمندی، ادراک از سهولت، نگرش، تمایل و رفتار با بهره گرفتن از فرمول ISDM به شرح زیر تقسیم شد.
A ≤ Mean - Sd ≥ Min : نامطلوب=A
Mean- Sd ≤ B ≤ Mean :نسبتا نامطلوب B =
Mean- Sd ≤ B ≤ Mean+ Sd :نسبتا مطلوب C=
Mean+ Sd ≤ Max : مطلوب D=
۹-۳ شناسایی منطقه مورد مطالعه
شهرستان دورود شهرستانی در شرق استان لرستان است. مساحت شهرستان دورود ۱۳۲۶ کیلومتر مربع است که ۷/۴٪ خاک لرستان را شامل می‌شود. این شهرستان بین ۴۹ درجه و ۴۱ دقیقه طول شرقی و ۳۳ درجه و ۲۸ دقیقه عرض شمالی و در ارتفاع ۴۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد. از شمال به شهرستان بروجرد و شهرستان سربند، از شرق به شهرستان ازنا، از جنوب به شهرستان الیگودرز و از غرب به شهرستان خرم‌آباد محدود است. آب و هوای معتدل کوهستانی دارد و متوسط بارش سالانه آن ۵۸۰ میلیمتر است. شهرستان دورود در دامنه رشته کوه زاگرس و در نزدیکی اشترانکوه قرار گرفته است. دو سر شاخه رود دز یکی از شمال و یکی از شرق در دورود به هم می‌پیوندند و با نام رود سزار سرچشمه اصلی رود دز می‌شوند. از آب این رودها جهت مصارف مختلف از جمله کشاورزی و صنعت استفاده میشود. در این شهرستان محصولاتی نظیر گندم، چغندر، محصولات باغی و حبوبات و غیره کشت میگردد. اقتصاد دورود بر پایه دام‌داری، کشاورزی و صنایع است و صادرات آن شامل هر سه گروه فوق است. میزان اراضی گندم در شهرستان دورود بیش از ۱۶ هزار و ۷۵۰ هکتار است. پوشش گیاهی دورود شامل جنگلهای بلوط گردو، بادام، گز، صنوبر، انجیر، پسته وحشی، شقایق و غیره میباشد. جمعیت شهرستان دورود در سال ۱۳۹۰ برابر با ۱۶۹۰۰۰ نفر بوده است. از این تعداد، ۹۷۷/۱۱۹ نفر در نقاط شهری و بقیه در مناطق روستایی ساکن هستند. تعداد خانوارهای این شهرستان ۸۱۹/۴۲ نفر است. این شهرستان، یکصد و دهمین شهرستان پرجمعیت کشور است. این شهرستان دارای ۵ دهستان است که عبارتند از : دهستان ژان، دهستان حشمت آباد، دهستان چالانچولان، دهستان کاغه شمالی، دهستان کاغه جنوبی.
دهستان حشمتآباد در جنوب شرقی شهرستان دورود واقع شده است. فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۷ کیلومتر میباشد. این دهستان دارای ۷۵ رشته قنات و ۱۱۳ حلقه چاه کشاورزی است. محصول عمده تولیدی در دهستان حشمتآباد گندم است و بیشترین میزان تولید محصول گندم را نسبت به ۴ دهستان دیگر در شهرستان دورود دارد. کشاورزان این منطقه در کشت محصول گندم از نهادههای شیمیایی استفاده میکنند. نهادههای مصرفی در کشت گندم توسط کشاورزان این منطقه کود پتاس، فسفات، ازت و سایر کودهای شیمیایی میباشد. تعداد محدودی از کشاورزان در این منطقه از نهادههای زیستی نظیر کودهای حیوانی، مالچ، کودسبز، کود زیستی و کمپوست استفاده میکنند. در واقع کشاورزان با بهره گرفتن از کودهای شیمیایی بسیار زیاد مبادرت به تولید محصول می‌کنند که متاسفانه این موضوع آلودگی محصول، آب و خاک را به دنبال دارد. کشاورزان معتقد هستند که مصرف بیشتر کود و سموم شیمیایی در تولید گندم، میزان تولید و عملکرد محصول را بالا میبرد. به همین خاطر از کود و سموم شیمیایی بیش از مقدار نرمال آن در کشت گندم استفاده میکنند.
فصل چهارم
یافتهها و بحث
۱-۴ مقدمه
در این فصل یافته های مربوط به داده های حاصل از بررسی میدانی که پس از جمعآوری، کدگذاری و با کمک نرم افزار SPSS_win20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، در قالب جداول آماری همراه با تحلیلهای مربوطه، به منظور پاسخ به سوالات مطالعه، آزمون سوالات و در راستای اهداف مطالعه آورده شده است. در این فصل در دو بخش مجزا و مرتبط با هم یعنی یافته های توصیفی و یافته های استنباطی تدوین گردیده است.
۲-۴ یافته های توصیفی
نظر به اهمیت شناخت ویژگیهای عمومی نمونه تحقیق در درک و تفسیر یافتهها، اطلاعات مربوط به ویژگیهای عمومی پاسخگویان ارائه گردیده است.
۱-۲-۴ توزیع فراوانی سن پاسخگویان
یافته های حاصل از توزیع فراوانی سن پاسخگویان در جدول شماره ۱-۴ قابل مشاهده است. نتایج جدول۱-۴ نشان میدهد که بیشینه سن پاسخگویان ۹۱ سال، کمینهی آن ۲۰ سال و میانگین گروه سنی ۶۶/۴۶ سال بوده است. بیشترین فراوانی مربوط به گروه سنی بیشتر از ۵۱ سال(۵/۳۵ درصد) و کمترین فراوانی مربوط به گروه سنی کمتر از ۳۰ سال(۱/۱۶ درصد) میباشد.
جدول۱-۴ توزیع فراوانی سن پاسخگویان

 

متغیر	گروه سنی	فراوانی	درصد معتبر	درصد تجمعی
سن	۳۰ > ۴۰-۳۰ سال ۵۱-۴۱ سال ۵۱< جمع کل	۴۰ ۵۸ ۶۲ ۸۸ ۲۴۸	۱/۱۶ ۴/۲۳ ۰/۲۵ ۵/۳۵ ۱۰۰	۱/۱۶ ۵/۳۹ ۵/۶۴ ۱۰۰ -
	کمینه ۲۰	بیشینه ۹۱