۱-۸ تعریف واژه‏ ها و اصطلاحات فنی و تخصصی
۱-۸-۱ تصویر برند (مفهومی) : تصویر ذهنی را به عنوان ادراکات مصرف کنندگان از شخصیت برند بر می‌شمرد اما شخصیت نام تجاری را ماحصل ارتباطات شرکت با مشتریان می‌شمارد. بنابراین تصویر برند، تصویر ذهنی یا برداشت از برند و یا یک محصول یا خدمات نشاندار هست و شامل معانی نمادین هست که مصرف کنندگان با ویژگی‌های خاص یک محصول یا خدمت تداعی می‌کنند(آپریا و بک، ۲۰۰۴ ). زمانی که متمایزسازی محصولات یا خدمات بر پایه ویژگیهای کیفی ملموس آنها مشکل باشد یا حتی وقتی که کالاها و خدمات عرضه شده مشابه هستند، خریداران نسبت به تصویر ذهنی شرکت یا برند کالای تولیدی عکس العمل متفاوتی نشان می‌دهند. (پلامر، ۱۹۸۵).

۱-۸-۲ تصویر برند (عملیاتی): تصویر برند عبارت است از تصویری که توسط تجربیات و پیا مهای برند، ایجاد شده و از طریق پردازش اطلاعات ادراک میگردد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه تصویر ذهنی شهروندان کرمانشاهی نسبت به برند بانک مسکن می‌باشد. تصویر برند، همان درک مشتری از برند است. تصویر برند از دو جهت اهمیت دارد. یکی این که تصویر برند در فرایند تصمیم گیری مشتری جهت انتخاب یا عدم انتخاب یک برند شرکت می‌کند و دیگر این که تصویر برند بر رفتار خرید بعدی مشتری اثرگذار می‌باشد. ویژگی‌های یک محصول، فواید و نتایج مصرف یک برند و شخصیت برند سه عنصر کلیدی تصویر برند می‌باشند. در این تحقیق متغیر تصویر برند به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده است و تاثیر عوامل مختلف را بر روی آن بررسی می‌کنیم و در نهاین برای بهبود تصویر برند بانک مسکن و ذهنیت مشتریان نسبت به آن راهکارهایی را ارائه می‌دهیم.
۱-۸-۳ کیفیت خدمات (مفهومی) :کیفیت خدمات به عنوان یک عامل مهم موفقیت در سازمانهای خدماتی مطرح می باشد. این مفهوم بسیار به مفهوم رضایت مشتریان نزدیک بوده و در واقع می توان گفت که این دو مفهوم به سختی در هم تنیده شده اند.از آنجا که رضایت مشتریان از شاخصه‌های مهم بازاریابی سازمانهاست، کیفیت خدمات بسیار مورد توجه محققان واقع شده است (بولتون و کانا، ۲۰۰۰).
تعریف‌های متعددی از واژه کیفیت خدمات شده است. معمولترین تعریف اینگونه است : « خدماتی که نیاز‌ها یا انتظارات مشتری را برطرف می‌کند». همچنین، کیفیت خدمات می‌تواند به عنوان تفاوت بین انتظارات مشتریان از خدمات ادراک شده تعریف می‌شود. اگر انتظارات بیشتر از عملکرد باشد، کیفیت درک شده کمتر از کیفیت رضایت بخش باشد، نارضایتی رخ می‌دهد (لوئیس و میشل، ۱۹۹۰).
۱-۸-۴ کیفیت خدمات (عملیاتی) : در تحقیق حاضر، این عامل به عنوان یکی از فاکتورهایی است که تاثیر آنرا بر تصویر برند خواهیم سنجید و نوع رابطه آن را بررسی مکی کنیم. کیفیت خدمات در این تحقیق از نوع متغیرهای مستقل محسوب می‌شود که برای اندازه گیری آن از ابزار پرسشنامه و نظر مشتریان بانک استفاده خواهیم کرد.
بانکها به عنوان یک سازمان خدماتی از موضوعات گفته شده در تعریف مفهومی، مستثنا نیستند. همواره یکی از مهمترین خواسته‌های مراجعان بانکها به عنوان مشتری از بانک‌ها کیفیت در خدمات ارائه شده است. در حال حاضر بسیاری ازخدمات ارائه شده ازسوی بانکها در واقع خدمات الکترونیکی هستند که این امر موجب اهمیت چنین خدماتی در مطالعات و تحقیقات شده است. چنین اهمیتی به گونه ای است که امروزه بحثهای مربوط به خدمات الکترونیکی ارائه شده از جذابیت رو به رشدی در مطالعات دانشگاهی و عملی برخوردار شده است.
۱-۸-۵ مزیت‌های کارکردی (مفهومی) : این مزیت‌ها در برگیرنده نیازها در راستای رفع مشکلات مرتبط با مصرف محصول یا خدمت اند. به عبارت دیگر، این مزیت‌ها، به مزیت‌های درونی حاصل از مصرف محصولات و خدمات اشاره دارند و اکثراً با صفات مرتبط با محصول یا خدمت مرتبط اند و نیز بیشتر به نیازهای رده پایین در سلسله نیازهای مازلو مربوط می‌شوند (کلر، ۲۰۰۸).
۱-۸-۶ مزیت‌های کارکردی و غیر کارکردی (عملیاتی) : ویژگی‌های غیر مرتبط با محصول (خارجی)، آن دسته از ویژگی‌هایی هستند که تأثیر مستقیمی بر عملکرد محصول نداشته، اما از نظر تصمیم گیری خرید از اهمیت برخوردارند(آکر، ۲۰۰۰). این ویژگی‌ها قابل تقسیم در پنج طبقه قیمت، تصور از مصرف کننده، تصور از مصرف، شخصیت برند و تصور از تجارب هستند. مزیت‌ها، عبارتند از آنچه که مشتریان گمان می کنند که برند به آنها ارائه خواهد داد در واقع مزیت، نحوه حل مشکل مشت ری برای مشتری را تشریح می کند. به طور کلی مزیت‌های برند قابل تقسیم بندی به سه طبقه مزیت‌های : کارکردی، مزیت‌های تجربی، و مزیت‌های سمبلیک است.
۱-۹ بیان متغیرها در قالب یک مدل مفهومی‌تحقیق
با توجه به اهداف تحقیق در بررسی عوامل تاثیر گذار بر تصویر برند بانک مسکن، برای تحقیق حاضر با بهره گرفتن از ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیقات انجام شده، ۴ متغیر اصلی به عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده اند که تاثیر آنها را بر متغیر وابسته تحقیق یعنی تصویر برند خواهیم سنجید. برای شناسایی متغیرهای تحقیق از تحقیقات متعددی استفاده کرده ایم که شاخص ترین آنها تحقیق دیواندری و همکاران (۱۳۸۸) ، هلگسن و دیگران^[۲] (۲۰۱۱) ، رحیم‌نیا و فاطمی (۱۳۹۱) مهرانی و دیگران (۱۳۹۱) است و در پیشینه نیز به آن اشاره کرده ایم. در جدول زیر تقسیم بندی متغیرها ارائه شده است :
جدول ۱-۱ : متغیرهای مستقل و وابسته

در شکل زیر نیز رابطه بین متغیرهای تحقیق را که قصد آزمون آنها را در فرایند تحقیق داریم؛ در قالب مدل مفهومی‌ترسیم شده است:
کیفیت خدمات
تنوع خدمات
ارتباط موفق با مشتری
مزیت‌های کارکردی
تصویر برند
بانک مسکن
شکل ۱-۱ : مدل مفهومی تحقیق (برگرفته از هلگسن و دیگران ۲۰۱۱ )
فصل دوم
ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
۲-۱ مقدمه
در صنعت رقابتی بانکداری، تصویر بانک به عنوان ابزاری برای ایجاد مزیت رقابتی پایدار و متمایزسازی بانک از رقبا و همچنین عاملی برای حفظ مشتریان فعلی و جذب مشتریان جدید شناخته می‌شود. هدف از انجام این تحقیق شناسایی عوامل تشکیل دهنده ی تصویر بانک به عنوان ابزاری استراتژیک و بررسی تاثیر خصوصی سازی بر این عوامل می‌باشد.
در صنعت بانکداری امروزه، پیدا کردن و به کارگرفتن استراتژی موثر، برای بانک‌ها به صورت امری ضروری در آمده است. امروزه بانک‌ها محصولاتی یکسان با قیمت‌های مشابه را ارائه میکنند. حتی اگر بانکی بتواند کیفیت محصولات و خدمات خود را افزایش دهد این کار نمیتواند مزیت رقابتی پایداری را برای بانک ایجاد نماید. ایونا (۲۰۰۲) بیان می‌کند که متمایز سازی محصولات در محیطی رقابتی نظیر بانکداری غیر ممکن می‌باشد. بنابر این بانک‌ها بایستی به دنبال ابزاری موثر جهت متمایز کردن خود از سایر رقبا باشند ابزاری که بتواند باعث جذب و نگهداری مشتریان شود. روش های زیادی برای انجام این کار وجود دارد؛ اما از بین این روشها، تنها آنهایی که به راحتی توسط رقبا قابل تقلید نیستند، در بلندمدت، قابل نگهداری می‌باشند. یکی از ابزارهایی که به حفظ مشتریان فعلی و جذب مشتریان جدید کمک می‌کند تصویر بانک می‌باشد. تصویری که توسط مشتریان از بانک ایجاد شده، می‌تواند به عنوان یک مزیت رقابتی برای متمایزسازی بانک از رقبا مورد استفاده قرار گیرد. چرا که، زمان زیادی طول می‌کشد تا رقبا بتوانند تصویری نظیر تصویر بانک را برای خود ایجاد نمایند. مشتریان بانک‌هایی با تصویر قوی و مطلوب را ترجیح می‌دهند و تمایل دارند این بانک‌ها را به سایرین نیز پیشنهاد دهند. بنابر این داشتن تصویر قوی نه تنها برای ایجاد مشتریان وفادار و حفظ آنها بلکه در جذب مشتریان جدید نیز موثر می‌باشد.
تصویر عامل مهمی‌است که بانک را قادر به ایجاد، تقویت و نگهداری مزیت رقابتی می‌کند. بانک‌ها بایستی قادر به ایجاد و مدیریت تصویر خود جهت ایجاد تفاوت و تمایز بین خود و سایر رقبا باشند. داشتن تصویر ایده آل نه تنها به بانک برای تعیین جایگاه در بازار کمک می‌کند بلکه از برند بانک در مقابل رقبا محافظت می‌کند.
بنابراین با درک اهمیت تصویر برند در بازار خدمات بانکی و نقش آن در ایجاد مزیت رقابتی و کسب رضایت مشتریان، در این فصل به شکل مبسوط به ادبیات تحقیق شامل مبانی نطری و پیشینه تحقیق در مورد برند، تصویر برند و مباحث مرتبط خواهیم پرداخت. در بخش‌های ابتدایی فصل به تعاریف برند خواهیم پرداخت. سپس در بخش‌های بعد به موضوع تصویر برند خواهیم پرداخت ودر بخش پایانی این فصل نیز در دو قسمت به بررسی تحقیقات صورت گرفته در زمینه تصویر برند می‌پردازیم.
۲-۲ تعریف برند
در میان چندین هزار محصولی که در طول تاریخ و به ویژه در عصر صنعتی‌ اختراع، ابداع و ایجاد شده تعداد محدودی توانسته‌اند نه تنها در بازار داخلی بلکه در عرصه‌های جهانی نیز نفوذ یافته و حضوری پایدار بیابند. علاوه بر فاکتورهایی‌ چون کیفیت، قیمت و خدمات بعد از فروش، ارزش اعتباری و اجتماعی خاص و غیر سرمایه‌ای و غیر سخت‌افزاری این‌گونه کالا و خدمات موجب گردیده که‌ اصطلاحا آنها را «برند» بنامند. بطور خلاصه برند دارایی نامشهود (نهفته)یک‌ محصول یا یک خدمت می‌باشد که شامل پارامترهای زیادی از جمله نام، اصطلاح، علائم، نماد، آرم، طرح، سابقه ذهنی مشتریان و مصرف‌کنندگان، ماندگاری در بازار، اصالت (کپی صرف نبودن)، و داشتن اعتماد و اعتبار ماندگار نزد مشتریان می‌باشد. برند مختص سازه و کالا نمی‌باشد بلکه خدمات از نوع بانک، بیمه، مقوله مدیریت و سیستم‌های پولی و نرم‌افزاری را نیز دربر می‌گیرد (بنائیان، ۱۳۹۰).
محصولی را می‌توان برند نامید که از ارزش اعتباری و اجتماعی بالا برخوردار باشد و با رعایت اصول متنوعی که منجر به رضایت مستمر مشتریان می‌شود، اعتماد بازار مصرف را به خود جلب کرده باشد.
کیفیت و ثبات کیفی، قیمت مناسب و نوسان پایین آن، دسترسی آسان به خدمات‌ بعد از فروش، عدم نگرش سودآوری صرف مالکین در عرضه عمومی‌محصول و به‌ طور کلی توانمندی و صداقت حرفه‌ای دست‌اندرکاران می‌تواند محصولی را به یک‌ برند تبدیل نماید.
به طور کلی با بررسی نظریه‌های برند در ادبیات بازاریابی، ۹ دیدگاه مختلف در رابطه با برند شناسایی شده است (الهیاری، ۱۳۸۸).
جدول ۲-۱ : دیدگاه‌های مختلف در تعاریف برند

برای محاسبه ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه به تعداد ۳۰ نفر از افراد جامعه آماری داده شده است و ضریب آلفای کرونباخ با بهره گرفتن از فرمول زیر محاسبه گردید:

= (n/n-1) (1- ∑s_j²/s²) 
که در آن:
n= تعداد سوالات پرسشنامه
s_j²= واریانس سوال
s²= واریانس کل تست می باشد.
به منظور محاسبه پایایی پرسشنامه ها،قبل از توزیع نهایی آن ۳۰ عدد از پرسشنامه ها بین صاحب نظران و کارشناسان صنعت مذکور توزیع گردید که در نهایت به کمک نرم افزار SPSS مقدار آلفای کرونباخ برای متغیر مستقل اول (تبلیغات بازرگانی)، مقدار « ۴/۹۷»، برای متغیر مستقل دوم (فعالیت های پیشبرد فروش)، مقدار «۹۵» و برای متغیر وابسته (ارزش ویژه برند)، مقدار «۶/۹۲» محاسبه گردید. بنابراین می توان گفت که پرسشنامه ی فوق از اعتبار کافی برخوردار می باشند. بدین معنی که پاسخ های داده شده ناشی از شانس و تصادف نبوده بلکه به خاطر اثر متغیری می باشد که مورد آزمون قرار گرفته است. پایایی پرسش های مطرح شده برای اندازه گیری هر متغیر با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ در جدل شماره ی ۳-۳ نشان داده شده است:
جدول شماره ۳-۲) درصدآلفای کرونباخ

۳-۹) روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات
در پژوهش حاضر به دو روش توصیفی^[۶۷] و استنباطی^[۶۸] به تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده پرداخته شده است. در سطح توصیفی با بهره گرفتن از مشخصه های آماری نظیر فراوانی^[۶۹]، میانگین^[۷۰]، انحراف استاندارد^[۷۱]و ضریب تغییرات^[۷۲] به تحلیل و توصیف ویژگی های جامعه پرداخته ایم. در سطح استنباطی هم به منظور آزمون فرضیه هابه منظور تعیین تاثیر تبلیغات بازرگانی و فعالیت های پیشبرد فروش بر ارزش ویژه برند شرکت لوازم خانگی پارس خزر، از روش آماری تحلیل رگرسیون، استفاده شده است. در پژوهش حاضر از نرم افزار SPSS جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است (نگهبان، ۱۳۸۲، ص۱۷۷).

۱۴- چه حدی از قوانین ، مقررات و دستور العمل های موجود در سازمان مکتوب هستند؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
بررسی میزان تمرکز ساختار سازمانی
۱۵- در گرد آوردی اطلاعات برای اتخاذ تصمیمات ، مدیریت عالی تا چه حد و حدودی مشارکت مستقیم دارد؟

الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۶- مدیران سازمان شما تا چه حد در تعبیر و تفسیر و تجزیه و تحلیل اطلاعات مشارکت دارند؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۷- تا چه حدی مدیریت عالی ، مستقیما اجرای تصمیمات را کنترل می کند؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۸- میزان اختیارات مسئولین واحدها در تنظیم بودجه واحد مربوطه چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۹- میزان اختیارات مسئولین واحدها در ارزیابی واحد خود چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲۰- میزان اختیارات مسئولین واحدها در استخدام و اخراج کارکنان چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲۱- میزان اختیارات مسئولین واحدها در خرید تجهیزات و منابع لازم چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲۲- میزان اختیارات مسئولین واحدها در تدوین برنامه ها و پروژه های جدید چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲۳- میزان اختیارات مسئولین واحدها در اعطای پاداشهای مالی و غیر مالی چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲۴- میزان اختیارات مسئولین واحدها در تعیین نحوه انجام امور استثنائی و غیر پیش بینی شده چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
سوالات مربوط به سیستمهای اطلاعات مدیریت
۱- بطور کلی میزان دسترسی و استفاده از کامپیوتر در سازمان شما چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۲- میزان استفاده از سیستمهای عملیاتی مکانیزه(نظیر سیستم های مکانیزه پردازش حقوق و دستمزد ، حسابداری ، خرید و فروش …)در سازمان شما چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۳- تا چه اندازه از سیستمهای پردازش تعاملات (ثبت داده ، مرتب کردن ، محاسبه ، ذخیره کردن و..) در خصوص فعالیتهای روزمره و تکراری در حیطه های عملیاتی خود (حسابداری ، انبار ، فروش ، منابع انسانی و…) استفاده می کنید؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۴- سیستمهای پردازش تعاملات تا چه اندازه اطلاعات مورد نیاز برای گروه های داخلی و خارجی سازمان و انجام پردازش های عملیات سازمان با کارائی بالا را تامین می کند؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۵- میزان دقت در ارائه گزارشات دوره ای چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۶- میزان مفید بودن گزارشات دوره ای چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۷- میزان قابل اعتماد بودن گزارشات دوره ای چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۸- سیستم های پشتیبانی از تصمیمات(DSS)(سیستم هایی جهت تحلیل مشکلات و ارائه نتایج محتلف ) تا چه حدی توسط مدیران میانی و عالی مورد استفاده قرار می گیرد؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۹- سیستم های پشتیبانی از تصمیمات(DSS) تا چه اندازه کمبود اطلاعات را جبران کرده و فرایند تصمیم گیری را تسهیل می کنند؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۰- میزان اقدامات و منابع مناسب جهت حل مسائل غیر ساختاری (غیر تکراری و غیر روزمره) در سازمان شما چگونه است؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۱- تا چه حدی از سیستم های خبره(نرم افزارهای هوشمند جهت تصمیم گیری و ارائه راه حل بجای انسان) مورد استفاده قرار می گیرد؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۲- به طور کلی تا چه اندازه در سازمان شما از اتوماسیون اداری استفاده می شود؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۳- تا چه حدی استفاده از اتو ماسیون اداری سبب سهولت ارتباط بین مدیران و کارکنان می شود؟
الف) خیلی کم ب) کم ج) متوسط د) زیاد ه) خیلی زیاد
۱۴- تا چه حدی از استفاده از اتو ماسیون اداری ، سرعت پاسخگویی کارمندان به مدیران را افزایش می دهد؟

دکتر فریبرز رحیم نیا و مسعود علیزاده (۱۳۸۸)، در پژوهش خود به بررسی ابعاد فرهنگ سازمانی براساس مدل دنیسون از نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد پرداختند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که دانشگاه مورد مطالعه در بعد انطباق پذیری بیشترین امتیاز وکمترین امتیاز را در بعد درگیر شدن در کار و بعد سازگاری بدست آورده است. نتایج تحقیق مشخص کرد که دانشگاه فردوسی مشهد در شاخص تغییرپذیری بیشترین و در شاخص تیم سازی کمترین امتیاز را به دست آورده است و این خود نشان می دهد که در سازمان سطح فرهنگ کار گروهی جهت اهداف مشترک بسیار پایین بوده و به آن کمتر بها داده شده است .
اردلان و همکارانش ( ۱۳۸۷ ) در پژوهش خود با عنوان “بررسی رابطه فرهنگ سازمانی با یگانگی فرد-سازمان در دانشگاه های دولتی غرب کشور (همدان، کرمانشاه، کردستان)” رابطۀ بین فرهنگ سازمانی با یگانگی فرد- سازمان را با بهره گرفتن از مدل دنیسون در دانشگاه های دولتی غرب کشور، مورد بررسی قرار دادنداین پژوهش در پی آن است میزان همبستگی بین دو متغیر اصلی پژوهش را بیان و مؤلفه های پیش بینی کننده را معرفی نماید. آنها نشان دادند که هر چهار بعد فرهنگ سازمانی مدل دنیسون در دانشگاه های غرب کشور پایین تر از حد متوسط مدل دنیسون است. همچنین ، در این پژوهش مشخص شد که به ترتیب بعد رسالت، بالاترین همبستگی را با معیارهای سازمانی یگانگی فرد – سازمان،سپس فرهنگ سازگاری و فرهنگ انطباقی ودر نهایت بعد درگیر شدن در کار پایین ترین میزان همبستگی را با معیارهای فردی یگانگی فرد- سازمان داشته است. در آخر نیز فرهنگ سازمانی حاکم بر علوم پزشکی و غیرعلوم پزشکی یکسان بوده است.
منوریان و بختایی ( ۱۳۸۶ )، در پژوهش خود با عنوان ” شناخت فرهنگ سازمانی براساس مدل دنیسون” مدل دنیسون را در سازمان مدیریت صنعتی مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که سازمان مدیریت صنعتی در هر چهار بعد درگیر شدن در کار، انطباق پذیری، سازگاری و رسالت در حد متوسط و بالاتر از متوسط قرار دارد. سازمان مدیریت صنعتی بهترین وضعیت را در متغیرهای درگیر شدن در کار و انطباق پذیری به دست آورده است. با وجود این، در برخی شاخص ها از جمله هماهنگی و پیوستگی و اهداف و مقاصد نیازمند بهبود است.
بخش سوم: معرفی سازمان
۲-۳-۱- معرفی سازمان
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان یکی از حدود ۳۵ سازمان جهاد کشاورزی موجود در کشور می باشد که همگی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی بوده و هرسازمان در یکی از استان های کشور فعالیت دارد. تنوع اقلیمی ، وجود منابع و ذخایر غنی، امکان ایجاد اشتغال مولد کم هزینه و زودبازده و وجود مزیت نسبی در تولید و صدور محصولات ، از جمله قابلیت های بخش کشاورزی است.در دهه اخیر حدود ۱۵درصد از تولید ناخالص داخلی ، بیش از یک چهارم ارزش صادرات غیر نفتی ، یک پنجم اشتغال و بیش از ۹۳ در صد از عرضه غذا در داخل کشور را به خود اختصاص داده است .این بخش از نظر تولید، اشتغال، صادرات، حفاظت و بهره برداری اصولی از منابع طبیعی و خدادادی ، توسعه تحقیقات و فنآوری ها و توسعه مشارکت های مردمی، یکی از ارکان مهم اقتصاد و امنیت کشور به حساب می آید.
۲-۳-۲- اهم فعالیت های سازمان
اهم فعالیت های سازمان به شرخ ذیل می باشد:
تعیین سیاست ها و راهبردهای و برنامه های مربوط به کلیه امور بخش کشاورزی ، توسعه و عمران روستاها و مناطق عشایری و امور دامی و توسعه صادرات و امور پژوهش ، آموزش و ترویج و توسعه در زمینه های آب و خاک ، اصلاح بذر و نهال ، اصلاح نژاد، پرورش دام و آبزیان ، جنگل و مرتع و آبخیزداری آفات و بیماریهای گیاهی و راه های مبارزه با آن . بهره برداری از فنون پیشرفت بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک در بخش کشاورزی ، تدوین شیوه های مناسب و استفاده از فناوری های نوین توسعه کشاورزی و دامی متناسب با شرایط اقلیمی و جغرافیایی کشور. افزایش بهره بروری ، کاهش ضایعات و بهبود کیفی تولید محصولات و فرآورده های بخش کشاورزی. امور منابع طبیعی و آبخیزداری .برنامه ریزی و انجام اقدامات لازم به منطور جلوگیری از تغییر و تبدیل کاربردی اراضی کشاورزی و جنگل. تثبیت شن های روان وبیابانی زدایی. حفظ، احیاء گسترش ، حمایت و بهره برداری صحیح از جنگل ها و مراتع طبیعی و دست کاشت کشور .ایجاد پارک های جنگلی و تفریگاه های طبیعی در چارچوب هدف ها و سیاست های توسعه پایدار و اعمال نظارت های لازم . تشخیص و تفکیک حریم قانونی اراضی ملی از مستثنیات اشخاص حقیقی و حقوقی . امور زیربنایی کشاورزی و توسعه روستایی. امور کشاورزی، دام و آبزیان. برنامه ریزی و ساماندهی کوچ و اسکان عشایر در چهارچوب طرح های جامع ناحیه ای. توسعه و حمایت صنایع کوچک تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی و صنایع روستایی در چارچوب سیاستهای صنعتی کشور.
۲-۳-۳- ساختار سازمانی و نیروی انسانی
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان با دارا بودن حدود ۱۰۰۰ نفر نیروی انسانی در ۲۵ شهرستان استان خوزستان در سراسر استان فعالیت دارد. کلیه امور کشاورزی ، دامی ، آبیاری و برنامه ریزی در حوزه های فوق در تمام شهرستان های استان خوزستان توسط این سازمان انجام می‌گیرد.
۲-۴- جمع بندی فصل:
در بخش اول فصل دوم به عنوان مبانی نظری و ادبیات موضوع تحقیق، تعاریف و مفاهیم فرهنگ سازمانی تشریح شده و انواع مدل ها و دیدگاه های موجود در این زمینه مقایسه گردیده است. دربخش دوم فصل دوم به عنوان چارچوب تحقیق، مفاهیم و دیدگاه های مدیریت مشارکتی به طورکامل معرفی و پیشینه تحقیق نیز آورده شده است. بخش سوم فصل دوم تحقیق به معرفی سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان که مکان اجرای تحقیق است، می پردازد.
فصل سوم
روش تحقیق
۳-۱- مقدمه
«دنیای امروز، عصر روشمندی است و دنیای دانشمندی به پایان رسیده است.» «پیتر دراکر»
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می‌رود.
در این فصل درابتدا نوع و روش تحقیق، قلمرو تحقیق، جامعه آماری، نمونه آماری و روش گردآوری اطلاعات و درنهایت ابزار اندازه‌گیری، روایی و پایایی پرسشنامه و مدل آماری جهت تحلیل داده‎ها بحث و بررسی می‌شود.
۳-۲- طرح و روش تحقیق
روش تحقیق، مجموعه‌ای از قواعد، ابزار و راه‌های معتبر(قابل اطمینان)ونظام یافته، برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات، یافتن روابط ودستیابی به راه‌حل مشکلات است(خاکى،۱۳۸۴،۲۰۱).

تحقیق حاضر از نوع تحقیق موردی و از لحاظ هدف کاربردی بوده و روش آماری مورد استفاده در آن، روش توصیفی می‌باشد. درتحلیل آمار توصیفی، عمل تعمیم به افراد گروه خاصی که مورد مشاهده قرار گرفته‌اند، محدود می‌شود و در مورد افرادی که خارج از این گروه قرار می‌گیرند، هیچ نتیجه‌ای گرفته نمی‌شود و میان افراد این گروه و کسانی‌که در خارج از آن هستند، هیچ‌گونه شباهتی فرض نمی‌شود.
تحقیقات مبتنی بر تحقیقات موردی به‌صورت پراهمیتی در تحقیقات مدیریتی رو به رشد است و غالبآ برای تحقیقاتی در زمینه سازماندهی، استراتژی، بازاریابی و یا حسابداری به‌کارمی‌روند.(Thomas,2004). روح و بنیان همه تحقیقات موردی این است که سعی می‌شود تا یک تصمیم و یا مجموعه‌ای از تصمیمات به‌وضوح، آشکار و روشن شود، چرا آن تصمیمات اتخاذ شده‌اند، چگونه به اجرا درآمده‌اند و به چه نتایجی انجامیده‌اند. یک تحقیق موردی یک روش تحقیق ضعیف نمی‌باشد چرا که به‌صورت نرمال محقق داده‌های خود را از چندین منبع از جمله اسناد و گزارش‌های موجود، مدارک فیزیکی، پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده و با به‌کارگیری روش‌های مختلف گردآوری می‌کند. (Maylor&Blackmon,2005) .
تحقیق کاربردی به منظور حل سریع مسائل و مشکلات و اتخاذ تدابیر لازم انجام می‌شود. برخلاف تحقیق بنیادی که جنبه نظری دارد، بیشتر به سمت پدیده‌های واقعی و مسائل عملی معطوف است و درشرایط غیرآزمایشگاهی و در رویارویی با واقعیات سیاسی و اجتماعی و … انجام می‌شود و یافته‌های تحقیق بنیادی را در صحنه عمل می‌آزماید.
تحقیق توصیفی آنچه را که هست توصیف می‌کند. این نوع تحقیق نیز شامل توصیف، ثبت و تجزیه و تحلیل شرایط موجود است. در این نوع تحقیق سعی می‌شود تا روابط میان عوامل (متغیرهای) دستکاری نشده کشف شود. کشف قوانین علمی و روابط علت و معلولی یا همبستگی بین متغیرها و عوامل به عنوان گزاره‌های کلی، ازطریق تحقیقات توصیفی امکان‌پذیر نیست. درتحقیقات توصیفی معمولآ از روش‌های مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی متون و محتوای مطالب و نیز روش‌های میدانی نظیرپرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده می‌شود.‌
با توجه به دستکاری متغیرهای تحقیق می‌توان آن‌ها را به دو نوع تحقیق آزمایشی و غیرآزمایشی طبقه‌بندی کرد. اگر متغیر مستقل مورد دستکاری واقع شود و بتوان آن را تغییر داد، با طیف تحقیقات آزمایشی، شبه آزمایشی، نیمه‎آزمایشی و پیش‎آزمایشی سروکار خواهیم داشت، ولی چنانچه توان دستکاری متغیر مستقل نباشد، از طرح‌های تحقیق توصیفی استفاده می‌شود. در تحقیقات زمینه‌‌‌‌‌یابی(پیمایشی) که در حیطه تحقیقات توصیفی جا می‌گیرد، به بررسی وضعیت موجود نمونه‌‌های تحقیق پرداخته می‌‌‌‌گردد. از مفروضات تحقیق زمینه‌یابی می‌توان به‌ کشف رابطه بین متغیرهای مختلف اشاره نمود، بدین ‌ترتیب که تحقیق زمینه‌یابی به‌منظور کشف داده‌ها یا اطلاعاتی بکار برده می‌شود که از طریق آنها میتوان روابط بین متغیرها را مورد بررسی قرار داد.(دلاور،۱۳۷۷).
در تحقیق حاضر نیز که به « ارائه چارچوبی برای بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و مدیریت مشارکتی در سازمان جهاد کشاورزی خوزستان» پرداخته می‌شود، از طرح تحقیق توصیفی از نوع زمینه‌یابی یا پیمایشی استفاده به عمل آمده است و پژوهشگر خواهان بررسی نحوه رابطه بین فرهنگ سازمانی و مدیریت مشارکتی در سازمان جهاد کشاورزی خوزستان می باشد و در این راستا از ۱۲۰ نفر از کارمندان سازمان نظرسنجی به عمل آورده و هیچ کدام از متغیرهای تحقیق را مورد دستکاری قرار نداده است.
۳-۳- قلمرو تحقیق
۳-۳-۱- قلمرو موضوعی :
قلمرو موضوعی تحقیق بررسی نحوه ارتباط بین فرهنگ سازمانی و مدیریت مشارکتی در سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان در ۶ ماهه اول سال ۹۱ می باشد.
۳-۳-۲- قلمرو مکانی:
قلمرو مکانی تحقیق سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان می‌باشد.
۳-۳-۳- قلمرو زمانی:
قلمرو زمانی این تحقیق بر اساس اطلاعات ۶ ماهه اول سال ۹۱ می‌باشد.
۳-۴- جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از مجموعه‌ای از افراد یا واحدهایی که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه کارکنان سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان که درحدود ۱۰۰۰ نفر هستند، می باشد.
۳-۵- نمونه آماری و روش نمونه گیری
تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگی های اصلی جامعه باشد را نمونه گویند.(آذر، مومنی، ۱۳۸۳).
گروه نمونه، مجموعه کوچکی از جامعه آماری است مشتمل بر برخی اعضاء که از جامعه آماری انتخاب شده اند.
تعیین حجم نمونه و اندازه گروه نمونه یکی از مسائل عمده‌ای است که هر محقق در تحقیق خود با آن مواجه می‌شود. از این رو، توصیه می‌شود که حجم نمونه تا حد امکان بزرگ انتخاب شود. (کوکران، ۱۹۷۷). زیرا در آن صورت یکسانی و شباهت میانگین و انحراف استاندارد گروه نمونه در صفت یا متغیر موردنظر با میانگین و انحراف استاندارد جامعه مادر بیشتر است. دیگر آنکه حجم نمونه ارتباط نزدیکی با آزمون فرض پوچ (فرض صفر)، در تحقیق دارد. بدین ترتیب که هرچه اندازه گروه نمونه بزرگتر باشد، محقق با قاطعیت بیشتری فرض پوچی را که نادرست است رد می‌کند. (نادری و سیف نراقی،۱۳۸۱،۲۵).
با توجه به اینکه در تحقیقات زمینه یابی باید حجم نمونه مکفی را به دست آورد، همواره توصیه می شود که پژوهشگران ۵ تا ۱۰ درصد از جامعه آماری را به عنوان نمونه مورد بررسی تحت پوشش قرار دهند(عابدی۱۳۸۲،دلاور۱۳۸۷، کامکاری و همکاران،۱۳۸۷). از این رو با توجه به جامعه آماری که به صورت تقریبی ۱۰۰۰ نفر می باشند، انتخاب ۱۰۰ نفر از جامعه آماری به عنوان نمونه مکفی محسوب می‎شود. از طرف دیگر می توان گفت در تحقیقات توصیفی و زمینه یابی که به نظرسنجی از نمونه های تحقیق پرداخته می شود، تعداد حجم نمونه ۱۲۰ نفر مکفی است.(دلاور، ۱۳۸۶)
بنابراین نمونه آماری این تحقیق ۱۲۰نفر از کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان هستند که به دلیل شانس مساوی کارکنان برای انتخاب شدن به شکل نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب گردیده‎اند.
۳-۶- روش‌ گردآوری اطلاعات
گردآوری اطلاعات شامل مجموعه عملیاتی است که طی آنها مدل تحلیلی (که از مفاهیم و فرضیه‌ها تشکیل شده است) با واقعیت‌های بازبینی‌شده و با داده‌های قابل جمع‌ آوری مقایسه می‌شود. بنابراین در جریان این مرحله اطلاعات زیادی گردآوری شده و در مرحله بعدی به شیوه‌ای منظم تحلیل خواهند شد. لذا گردآوری اطلاعات یک مرحله واسطه‌ای بین ساختن مفاهیم و فرضیه‌ها و تحلیل اطلاعات گردآوری شده برای آزمون آنها می‌باشد.
ابزارهای گوناگونی برای گردآوری داده‌های این تحقیق به کار گرفته شده است. در بخش ادبیات و مبانی نظری تحقیق از اطلاعات کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از منابع فارسی و لاتین، فصل‌نامه‌ها و مقاله‌های علمی و تخصصی مدیریت و سایت‌های مختلف اینترنت استفاده گردیده است.
مهم‌ترین ابزار گردآوری داده‌ها در تحقیقات توصیفی زمینه‌یابی، پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده می‌باشد. جهت گردآوری ‌داده‌های تحقیق و استخراج اطلاعات مورد نیازدر این پژوهش از روش پرسشنامه استفاده گردیده است .
جهت گردآوری داده‌های تحقیق و استخراج اطلاعات مورد نیاز، دو پرسشنامه در چارچوب مبانی نظری تنظیم گردید . سپس پرسشنامه ها درمیان ۱۲۰نفر از کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان توزیع شد.
به منظور گردآوری داده های موردنیاز در زمینه مدیریت مشارکتی سازمان، از یک پرسشنامه پژوهشگرساخته حاوی ۵۰ سؤال پنج گزینه‌ای در طیف لیکرت (بسیار‌زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیار‌کم) استفاده گردیده است. لازم به‌ذکر است که پرسشنامه شامل پنج بعد عوامل فردی، عوامل سازمانی، عوامل مدیریتی، عوامل محیطی و نقش همکاران می باشد.
به منظور گردآوری داده های موردنیاز در زمینه فرهنگ سازمانی پرسشنامه محقق‌ساخته و بر مبنای الگوی رابینز ، مشتمل بر ۲۹ سؤال و در طیف لیکرت تدوین شده است. که از مجموع ۲۹ سؤال نمره کل فرهنگ سازمانی بدست می‌آید.
۳-۷- ابزار اندازه‌گیری و پایایی و روایی ابزار
با توجه به اینکه در این تحقیق به بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و مدیریت مشارکتی پرداخته شده است، بنابراین ابزار مورد استفاده در این تحقیق دو پرسشنامه با سؤالات پنج گزینه‌ای می‌باشد که در طیف لیکرت (بسیار‌زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیار‌کم) اندازه‌گیری می‌شود.
۳-۷-۱ پرسشنامه مدیریت مشارکتی
ابزار مورد استفاده در این تحقیق برای گردآوری داده های مربوط به مدیریت مشارکتی یک پرسشنامه پژوهشگرساخته است که دارای ۵۰ سؤال پنج گزینه‌ای می‌باشد که در طیف لیکرت (بسیار‌زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیار‌کم) اندازه‌گیری می‌شود. در راستای روایی پرسشنامه مذکور ، سؤالات پرسشنامه با رجوع به ادبیات تحقیق و در راستای یافتن پاسخ سئوال اصلی و سئوالات فرعی تحقیق، تدوین شده است. لازم به‌ذکر است که پرسشنامه حاضر شامل پنج بعد عوامل فردی، عوامل سازمانی، عوامل مدیریتی، عوامل محیطی و نقش همکاران است. لازم به ذکر است که پرسشنامه حاضر با مشارکت و تأیید گروهی از متخصصان در زمینه مدیریت تدوین گردیده است. جدول زیر معرف روایی محتوایی پرسشنامه حاضر است:
جدول ۳-۱ روایی محتوایی پرسشنامه مدیریت مشارکتی

واحداتانل آمین از هشت بخش تشکیل شده است.
دراین بخش( اتیل­اکساید)EO طی ۶ مرحله در راکتور لوله­ای با محلول اضافی آمونیاک در واکنش افزایشی و گرمازا واکنش می­دهد. آب در محلول آمونیاک بعنوان کاتالیزور و تعدیل کننده گرمای واکنش به­کار می‌رود افزایش دما از ۴۰ تا ۶۰ بوده و فشار حدود ۲۲ بار می­باشد.
حاصل واکنش سه محصول ^[۴۹]MEA، DEA^[50] ، TEA^[51] می باشد.
این محصول همزمان با هم تشکیل می گردد ومقدارهر یک بستگی به Mole retio NH3 /EOدارد که این مقدار را می توان با تنظیم غلظت محلول NH3 و یا با افزایش جریان محلول آمونیاک در راکتور و یا تغییر EO به راکتور کنترل کرد. به محصول خاصی نزدیک یا دور بعد از انجام واکنش مخلوطی از آمینهای تشکیل شده، زیادی محلول آمونیاک از راکتور ها خارج می شوند و وارد برج Ammonia Stripper T-120) ) می گردند حرارت بخار به ریبویلر برج باعث جداشدن تمام آمونیاک واکنش نداده و بخشی از آب از بالای برج می شود
۳-۷-۹- شرح فرایند واحد اسید استیک واستالدئید (AC/AA)
این واحد شامل دو بخش تولید استالدئید و اسید استیک می‌باشد که بخش اول استالدئید با ترکیب O2 واتیلن به روش Waccer hoechst تولید می گردد و سپس استالدئید تولیدی پس ازخالص سازی بعنوان خوراک واحد اسید استیک مصرف میگردد لذا دراین واحد از اثر استالدئید بر اکسیژن در مجاورت کاتالیست استات منگنز ، اسید استیک تولیدمی­گردد.

شرح فرایند تولید استالدئید (AC)

خوراک این بخش گاز اتیلن است (که از طریق خط لوله از واحد الفین مجتمع تامین می‌شود) و همینطور اکسیژن (که از طریق خط لوله از واحد سرویس‌های جانبی مجتمع تامین می‌شود) می‌باشد . در این قسمت یک سیکل گاز شامل ترکیبی از اتیلن غنی شده ، اکسیژن و دی اکسید کربن وجود دارد ، گاز اتیلن بعنوان خوراک به سیکل تزریق می‌گردد و گاز اگسیژن نیز بطور جداگانه وارد راکتور واحد استالدئید به شماره ۱۰-R-1001 می‌شود واکنش در دمای °C133 و فشار ۴ بار و در حضور کاتالیست مایع (محلول) کلراید مس ، کلراید پالادیم و آب صورت می‌گیرد و به استالدئید تبدیل می‌شود.استالدئید خام در این بخش با بهره گرفتن از عملیات تقطیر در برج‌های T-2001 و T-2002 به صورت استالدئید خالص تولید می‌شود. بطوریکه در برج اول^[۵۲] مواد سبک را جدا کرده ودر برج دوم^[۵۳] پس از جداسازی یک ماده جانبی بنام کروتون آلدهاید که درحین واکنش تولید استالدئید حاصل گشته ، استالدئید خالص را از بالای برج می­گیرند
شرح فرایند تولید اسید استیک
تشکیل اسید استیک در دوراکتور بطور سری انجام شده، ابتدا استالدئید، اکسیژن و محلول کاتالیست به داخل راکتور اول که درفشار ۵/۱ بار کار می کند فرستاده شده و برای تکمیل واکنش به راکتور دوم با فشار ۵/۰ بار فرستاده می شود. باید توجه داشت که واکنش گرمازا بوده و گرمای تشکیل اسیداستیک در حدود  می باشد.

۳-۷-۱۰- شرح فرایند واحد وینیل استات (VA):
در این واحد از ترکیب اتیلن ، اکسیژن و اسید استیک ، وینیل استات تهیه می شود .

اتیلن ابتدا وارد سیکل گاز برگشت شده و در مبدل اشباع با گرم کردن در حضور اسید استیک بصورت اشباع از اسید استیک درآمده و پس از گرم شدن در یک مبدل دیگر دوباره فوق اشباع شده و سپس اکسیژن در مخلوط کننده به آنها اضافه شده و وارد راکتور می شوند.واکنش تولید وینیل استات در راکتور در فشار ۹ بار مطلق و دمای C145 تا ۱۹۰ (بستگی به طول عمر کاتالیست ) و در مجاورت کاتالیست در بستر ثابت که مخلوطی از طلا ، پالادیم و استات پتاسیم می باشد ، انجام می گیرد.گازها پس از انجام واکنش وخارج شدن از راکتور وارد برج پیش آب گیری^[۵۴] شده و مقداری از آب و وینیل استات آن جدا می شود. از آنجایی که مقداری CO2 (دی اکسید کربن) در واکنش‌های جانبی در راکتور تولید می شود و حجم این گاز در طول عمر کاتالیست نیز افزایش می یابد.
آب هم در قسمت عریان سازی آب جدا می­گردد و اسید استیک نیز از پائین برج آزئو بخش واکنش یعنی قسمت اشباع سازی گاز برگشتی با اسید استیک و شستشوی گاز برگشتی با اسید فرستاده می شود ونهایتاً در پایان قسمت تقطیر محصول وینیل استات حاصل می گردد بطوریکه پس از نمونه گیری جهت حصول اطمینان از درجه خلوص آن به شکل وینیل استات خالص با خلوص حداقل ۹/۹۹% به تانک های محصول میانی ارسال می شود . محصول موجود در تانک های میانی پس از افزودن ممانعت کننده پلیمریزاسیون^[۵۵] و نمونه گیری و حصول اطمینان از تطابق آن با مشخصات مورد نظر با هماهنگی واحد مخازن محصول جهت ارسال آن به مخازن نهایی اقدام می­ شود.
۳-۷-۱۱- شرح فرایند واحد ۲ اتیل هگزانول (۲EH)
واحد ۲EH (دواتیل هگزانول) از سه بخش سین گاز، اکسو و الکل تشکیل شده است که به ترتیب هر بخش خوراک قسمت بعدی را تامین می کند که در ذیل پروسس هر قسمت را به تفضیل بیان می‌کنیم :

1. 1. سین گاز

هدف از این قسمت تولید گاز ساخته شده^[۵۶] با ترکیب CO , H2 به نسبت ۰۳/۱ می‌باشد.

1. 1. اکسو:

این بخش شامل دوقسمت واکنش و تقطیر می باشد.

1. 1. الکل

در بخش الکل بسته به نوع محصولی که قرار است تولید کنیم تا حدودی پروسه تولید متفاوت.
۳-۷-۱۲- شرح فرایند واحد بخار
ابتدا آبی که املاح معدنی آن گرفته نشده است وارد سیستم هوازدا^[۵۷] می شود. دراین بخش گازهای محلول درآب مخصوصاً اکسیژن – دی اکسید­کربن از آب گرفته می­ شود تا از بروز خوردگی توسط آنها در سیستم­های تولید بخار جلوگیری به­عمل آید. این عمل دریک فرایند گرمایشی با بخار فشار پائین انجام می­گیرد. به این صورت که آب از قسمت فوقانی مخزن هوازدا از طریق یک سری پاشنده به داخل مخزن وارد می­گردد و از قسمت پائینی آن بخار فشار پائین با کاهش حلالیت گازهای محلول به سمت بالا ودر نهایت از یک خروجی به اتمسفر هدایت می­نماید.
آب هوازدا شده توسط پمپها با فشار بالا به سمت بویلر ارسال می­گردد. ابتدا آب وارد قسمت اکونومایزر شده تا علاوه بر جذب حرارت گازهای خروجی ازمحفظه دمای آب را نیز تا دمای اشباع درفشار مربوطه افزایش دهد . پس از اکونومایزر آب وارد مخزن بخار می شود. همانطور که درمطالب فوق توضیح داده شده آب در یک سیکل با چرخش طبیعی براساس اختلاف دانسیته از مخزن بخار به مخزن آب و سپس در لوله‌های بالابرنده با جذب حرارت و افزایش کیفیت بخار در نهایت از قسمت بالایی وارد درام بخار می شوند، در این قسمت مخلوط آب و بخار در یکسری جدا کننده های مکانیکی (سیکلونها و اسکرابرها ) عبور می کند، قطرات آب که دارای دانسیته بالاتری هستند به پائین مخزن بخار سقوط کرده و از قسمت فوقانی بخار تقریباً خشک خارج می شود و وارد قسمت سوپرهیتر می شود و در این قسمت دمای آن تا دمای طراحی و مورد نظر سوپرهیت می شود. درنهایت در خروجی هر بویلر بخار با دمای °C420 وفشار ۴۲ بار جهت استفاده مصرف ­کننده‌ها ارسال می­ شود.
۳-۷-۱۳- شرح فرایند واحد آب بدون املاح
آب خام از ۹حلقه چاه به سه مخزن ذخیره که ظرفیت هر کدام m353000 می­باشد وارد وذخیره می­ شود که این آب خام به عنوان آب جبرانی برج­های خنک­کننده و آب آتش نشانی ، آب آشامیدنی، سرویس و تولید آب بدون املاح مصرف می­گردد.
آب خام ابتدا به منظور تصفیه فیزیکی و حذف ذرات مطلق در آب وارد سه عدد فیلتر تحت فشار میگردد و در اثر عبور آب از بستر شنی ذرات معلق و کدورت آب به حداقل می­رسد. آب خروجی از این فیلترها در یک مخزن ذخیره آب فیلتر شده (F.W.S.T) به حجم m31000 جمع­آوری شده و این سیستم طوری طراحی شده است که با کاهش سطح آب در فیلترهای شنی در سرویس قرار می­گیرند و بالارفتن سطح آب در این مخزن از سرویس خارج می­شوند .
۳-۷-۱۴- شرح فرایند واحد ET

- پساب با املاح بالا^[۵۸]

این پساب از سه قسمت مختلف جمع آوری و به حوضچه TK-01-26 هدایت می شوند که عبارتند از :
الف ) پساب دورریز و شستشوی ساختمان های مواد شیمیایی واحد ET
ب )‌ پساب با املاح بالا واحدهای مجتمع که از شبکه انتقال فاضلاب^[۵۹] مجزا به همین حوضچه می‌ریزد.
ج )‌ پساب زیر آب^[۶۰] سیستم EDR (الکترودیالیز معکوس)
این پساب سپس از طریق پمپP-01-24 به ‏TK-01-27 جهت کلرزنی و کنترل PH ارسال می شود.
در این حوضچه میزان PH بوسیله AIC (آنالیزر و کنترلر) اندازه گیری و با بهره گرفتن از آهک^[۶۱] و HCL (اسید کلریدریک) که به صورت خودکار عمل می­ کنند ،‌PH در حدود ۷ کنترل می­ شود.

• • 1. 1. آلودگی­های مجتمع پتروشیمی اراک: